Programma’s en apps zijn de software waarmee je iets doet op je computer: een brief schrijven, foto’s bewerken, muziek luisteren of een website bezoeken. Ze heten ook wel toepassingssoftware of applicaties. Ze draaien bovenop het besturingssysteem, dat ze toegang geeft tot processor, geheugen, bestanden en apparaten.
Programma of app?
Inhoudelijk is er geen verschil: “app” is een afkorting van applicatie. In de praktijk wordt het woord app vooral gebruikt voor software op smartphones en tablets en voor programma’s die je via een appwinkel installeert. Op de computer zeggen veel mensen nog programma, zeker bij grotere software. Daarnaast zijn er webapps, die in je browser draaien en die je niet hoeft te installeren.
Een ander onderscheid is dat tussen systeemsoftware en toepassingssoftware. Systeemsoftware, zoals het besturingssysteem en drivers, houdt de computer draaiende. Toepassingssoftware gebruik je om je eigen taken uit te voeren.
Soorten programma’s
- Kantoorsoftware: tekstverwerkers, rekenbladen en presentatieprogramma’s.
- Browsers: voor het bekijken van websites en het gebruiken van webapps.
- Mediaspelers en bewerkingssoftware: voor muziek, video en foto’s.
- Communicatie: e-mail, chat en videobellen.
- Hulpprogramma’s: bijvoorbeeld voor back-ups, compressie of schijfbeheer.
- Games: van eenvoudige spellen tot zware titels die veel vragen van je videokaart.
Installeren en verwijderen
Programma’s installeer je via een installatiebestand van de maker, via een appwinkel van het besturingssysteem of, op Linux, via een pakketbeheerder. Er bestaan ook portable programma’s die je zonder installatie start. Verwijder je software, doe dat dan via de instellingen van het besturingssysteem, zodat ook bijbehorende bestanden en registervermeldingen worden opgeruimd.
Licenties en veiligheid
Software komt met een licentie die bepaalt wat je ermee mag. Je hebt eenmalig gekochte software, abonnementen, gratis software (freeware), proefversies (shareware) en open source software. Download programma’s bij voorkeur bij de maker of uit een officiële appwinkel. Gekraakte software en downloads van onbekende sites zijn een veelgebruikte manier om malware te verspreiden. Let bij installatie ook op vinkjes voor extra software die je niet wilt.