Opslag is het langetermijngeheugen van je computer. Hier staan het besturingssysteem, je programma’s, foto’s en documenten, en alles blijft bewaard als de stroom uitgaat. Dat is het grote verschil met het werkgeheugen, dat leeg raakt bij het uitschakelen. Er zijn grofweg twee technieken: de harde schijf (HDD) en de solid state drive (SSD).
De harde schijf (HDD)
Een harde schijf bewaart gegevens magnetisch op ronddraaiende schijven, de platters. Een leeskop op een arm beweegt over het oppervlak om gegevens te lezen en te schrijven. Omdat er bewegende delen in zitten, moet de schijf telkens even wachten tot de juiste plek onder de kop langskomt. Dat maakt een HDD vooral traag bij veel kleine bestanden. Harde schijven zijn wel geschikt om grote hoeveelheden gegevens te bewaren, zoals back-ups en archieven.
De SSD
Een SSD bewaart gegevens in flashgeheugen: chips zonder bewegende delen. Daardoor kan een SSD vrijwel direct bij elk stukje gegevens. Een computer met een SSD start sneller op, opent programma’s sneller en voelt in het algemeen vlotter aan. SSD’s zijn bovendien stil, zuiniger en minder gevoelig voor schokken, wat ze geschikt maakt voor laptops.
Flashgeheugen kan maar een beperkt aantal keer worden beschreven. Moderne SSD’s verdelen het schrijfwerk slim over alle geheugencellen, waardoor ze bij normaal gebruik jarenlang meegaan.
SATA, M.2 en NVMe
Bij SSD’s kom je een paar termen tegen die vaak door elkaar lopen:
- SATA is een oudere aansluiting die oorspronkelijk voor harde schijven is ontworpen. SATA-SSD’s zijn sneller dan een HDD, maar de aansluiting beperkt hun snelheid.
- M.2 is een vormfactor: een klein reepje dat direct op het moederbord wordt geschroefd. Een M.2-SSD kan via SATA of via NVMe werken.
- NVMe is een protocol dat de SSD via PCIe-verbindingen rechtstreeks met de processor laat praten. NVMe-SSD’s zijn daardoor een stuk sneller dan SATA-SSD’s.
Welke aansluitingen je kunt gebruiken, hangt af van je moederbord.
Welke opslag past waarbij?
Veel computers combineren beide technieken: een SSD voor het besturingssysteem en programma’s, en eventueel een harde schijf voor grote verzamelingen bestanden. Daarnaast is externe opslag of de cloud handig om bestanden te delen en te bewaren. Welk medium je ook gebruikt: zorg altijd voor back-ups, want elke vorm van opslag kan defect raken.