Antivirussoftware is een programma dat je computer controleert op malware en schadelijke bestanden blokkeert, in quarantaine zet of verwijdert. De naam stamt uit de tijd dat virussen de belangrijkste dreiging waren. Tegenwoordig richt zulke software zich op allerlei soorten malware en wordt daarom ook wel antimalware of endpointbeveiliging genoemd.
Hoe herkent antivirus malware?
Antivirussoftware gebruikt verschillende technieken naast elkaar:
- Handtekeningen: kenmerken van bekende malware worden opgeslagen in een database. Komt een bestand overeen, dan slaat de software alarm. Dat werkt goed bij bekende dreigingen, maar alleen als de database actueel is.
- Heuristiek: de software kijkt naar verdachte eigenschappen in de code, zodat ook varianten van bekende malware herkend kunnen worden.
- Gedragsanalyse: in plaats van naar het bestand te kijken, let de software op wat een programma doet. Begint het bijvoorbeeld massaal bestanden te versleutelen, dan kan dat worden gestopt.
- Cloudcontrole: van onbekende bestanden wordt informatie vergeleken met een online database van de leverancier.
Realtime en handmatig scannen
De belangrijkste functie is de realtime bescherming: elk bestand wordt gecontroleerd op het moment dat je het opent, downloadt of uitvoert. Daarnaast kun je een volledige scan starten om je hele schijf te controleren, bijvoorbeeld als je vermoedt dat er iets mis is. Een scan kan even duren en je computer tijdelijk wat trager maken.
Ingebouwd of los?
Moderne besturingssystemen hebben zelf beveiliging tegen malware aan boord. Voor veel thuisgebruikers biedt die ingebouwde bescherming een degelijke basis, mits hij is ingeschakeld en wordt bijgewerkt. Losse beveiligingspakketten voegen vaak extra functies toe, zoals een wachtwoordmanager of ouderlijk toezicht. Gebruik in elk geval niet twee realtime scanners tegelijk: die kunnen elkaar in de weg zitten.
Geen garantie
Antivirus is een nuttige laag, maar geen garantie. Gloednieuwe malware kan er soms doorheen glippen, en tegen phishing waarbij je zelf je wachtwoord invult, helpt het maar beperkt. Combineer antivirus daarom met updates, een firewall, sterke wachtwoorden en goede back-ups.