Een driver, in het Nederlands ook stuurprogramma genoemd, is een stukje software dat het besturingssysteem vertelt hoe het met een bepaald apparaat moet praten. Elke printer, videokaart, netwerkchip of muis werkt op zijn eigen manier. De driver vertaalt de algemene opdrachten van het besturingssysteem naar de specifieke opdrachten die dat apparaat begrijpt.
Hoe een driver werkt
Een programma dat iets wil afdrukken, hoeft niet te weten welk merk printer je hebt. Het geeft een algemene afdrukopdracht aan het besturingssysteem. Het besturingssysteem stuurt die door naar de driver van jouw printer, en die zet de opdracht om in signalen die de printer begrijpt. Zo kunnen programma’s met heel verschillende hardware werken zonder dat de makers rekening hoeven te houden met elk apparaat.
Veel drivers draaien met hoge rechten, dicht bij de kern van het besturingssysteem. Daardoor kan een slechte of verouderde driver grotere problemen veroorzaken dan een gewoon programma, zoals vastlopers, een zwart scherm of een systeemcrash.
Standaarddrivers en specifieke drivers
Voor veel apparaten heb je geen aparte driver nodig. Besturingssystemen hebben ingebouwde, algemene drivers voor apparaten die een vaste standaard volgen, zoals usb-toetsenborden, muizen en usb-sticks. Je sluit ze aan en ze werken. Voor andere hardware is een specifieke driver van de fabrikant nodig, of in ieder geval wenselijk. Een videokaart werkt met een algemene driver vaak wel, maar haalt pas met de driver van de fabrikant zijn volledige prestaties en functies.
Waar je drivers vandaan haalt
Op Windows worden veel drivers automatisch geïnstalleerd via Windows Update. Daarnaast bieden fabrikanten van moederborden, laptops, videokaarten en printers drivers aan op hun eigen website. Op macOS en ChromeOS zitten de meeste drivers in het besturingssysteem en komen ze mee met de updates. Op Linux zit een groot deel van de drivers in de kernel. Wees voorzichtig met programma’s die beloven al je drivers automatisch bij te werken: die zijn vaak overbodig en soms onbetrouwbaar.
Wanneer bijwerken?
Je hoeft niet elke nieuwe driverversie meteen te installeren als alles goed werkt. Bijwerken is wel zinvol als een apparaat problemen geeft, als er een beveiligingslek is gedicht, of als je een nieuwe game speelt die baat heeft bij een nieuwere videokaartdriver. Loopt het na een update juist mis, dan kun je in Windows meestal terug naar de vorige versie. Meer hulp vind je bij problemen oplossen.