Een computer die trager aanvoelt of niet meer genoeg ruimte heeft, kun je vaak verbeteren door één onderdeel te vervangen of uit te breiden. Upgraden is meestal voordeliger en duurzamer dan een nieuwe computer aanschaffen. Of het zin heeft, hangt af van waar het knelpunt zit en welke onderdelen in jouw computer vervangbaar zijn.
Waar zit het knelpunt?
Kijk eerst wat er aan de hand is. Met Taakbeheer in Windows of Activiteitenweergave in macOS zie je welk onderdeel zwaar belast wordt.
- Staat het werkgeheugen vaak bijna vol, dan helpt uitbreiden.
- Duurt opstarten en programma’s openen lang en heb je nog een harde schijf, dan levert een SSD vaak de grootste verbetering op.
- Haperen games of 3D-programma’s terwijl de processor niet volledig belast is, dan is de videokaart waarschijnlijk de beperkende factor.
- Is de opslag vol, dan helpt een grotere of extra schijf, of eerst opruimen; zie Onderhoud.
Wat kun je upgraden?
Bij een desktop zijn vrijwel alle onderdelen vervangbaar: werkgeheugen, opslag, videokaart, voeding en zelfs de processor. Een nieuwe processor vraagt wel een passend moederbord, en soms een BIOS-update. Bij een laptop zijn de mogelijkheden kleiner. Processor en grafische chip zitten vast, en bij steeds meer laptops is ook het werkgeheugen vastgesoldeerd. Opslag is vaker te vervangen. Raadpleeg de handleiding of de website van de fabrikant om te zien wat bij jouw model kan.
Let op compatibiliteit
Een nieuw onderdeel moet passen bij wat je al hebt. Werkgeheugen moet van het juiste type en formaat zijn. Een SSD moet de juiste aansluiting hebben: SATA of M.2, en bij M.2 ook het juiste protocol. Een nieuwe videokaart moet in de behuizing passen, en de voeding moet genoeg vermogen en de juiste stroomaansluitingen leveren.
Veilig te werk gaan
Maak eerst een back-up van je bestanden. Zet de computer uit, haal de stekker eruit en voer statische elektriciteit af. Bij een laptop koppel je, als dat kan, eerst de accu los. Na de upgrade controleer je of het nieuwe onderdeel wordt herkend en installeer je zo nodig drivers.
In de artikelen hieronder lees je hoe je werkgeheugen uitbreidt, een SSD installeert en een videokaart vervangt, en hoe je bepaalt of een upgrade de moeite waard is.