Wat zijn cookies? Cookies zijn kleine stukjes informatie die websites in je browser opslaan. Ze kunnen ervoor zorgen dat je ingelogd blijft of je voorkeuren worden onthouden, maar ook worden gebruikt om je gedrag te volgen. Je kunt zelf bepalen welke cookies je accepteert en bestaande cookies verwijderen.
Hoe een cookie werkt
Als je een website bezoekt, kan die een cookie in je browser laten opslaan. Bij een volgend verzoek aan de website stuurt je browser de relevante cookie mee. Zo kan de website een eerder bezoek of een bestaande sessie herkennen.
Een cookie bevat vaak een unieke code. Die code hoeft op zichzelf niet je naam of e-mailadres te bevatten. De website kan de code wel koppelen aan informatie die op een server wordt bewaard, bijvoorbeeld over je account of de artikelen in je winkelmandje. Daarmee kan een cookie alsnog informatie over jou of je gedrag helpen verzamelen.
Stel dat je op een website inlogt. Een sessiecookie kan ervoor zorgen dat de site je bij het openen van een volgende pagina nog steeds als ingelogde gebruiker herkent. Zonder die herkenning zou je mogelijk telkens opnieuw moeten inloggen.
Sommige cookies verdwijnen wanneer je de browser afsluit. Andere blijven langer staan, tot ze verlopen of je ze verwijdert. Een cookie is geen programma dat zelfstandig op je computer draait. Toch kunnen cookies gevolgen hebben voor je privacy online, vooral als ze worden gebruikt om je gedrag over langere tijd te volgen.
First-party en third-party cookies
Het verschil tussen first-party en third-party zegt iets over wie de cookie gebruikt in verhouding tot de website die je bezoekt. Het zegt niet automatisch wat het doel van de cookie is.
- First-party cookies horen bij de website die je op dat moment bezoekt. De site kan ze bijvoorbeeld gebruiken om je ingelogd te houden, een taalkeuze te onthouden of bezoek te meten.
- Third-party cookies horen bij een andere partij waarvan onderdelen op de bezochte website worden geladen. Denk aan een advertentiedienst of een externe videospeler.
Als dezelfde externe partij op meerdere websites aanwezig is, kan zij een herkenningscode gebruiken om bezoeken op die websites aan elkaar te koppelen. Zo kan een beeld ontstaan van je interesses. Dat wordt ook wel volgen over websites heen genoemd.
Niet elke third-party cookie is bedoeld voor advertenties. Omgekeerd kan een first-party cookie ook gegevens verzamelen voor analyse of marketing. Kijk daarom niet alleen naar de herkomst, maar ook naar het doel en de betrokken partijen.
Browsers beperken third-party cookies steeds vaker of bieden een instelling om ze te blokkeren. De precieze werking verschilt per browser. Het blokkeren kan tracking verminderen, maar ook onderdelen van websites beïnvloeden, zoals ingesloten inhoud of een externe inlogfunctie.
Functionele, analytische en tracking cookies
Cookies worden vaak ingedeeld naar hun doel. Die indeling staat los van het verschil tussen first-party en third-party: een cookie kan bijvoorbeeld zowel first-party als analytisch zijn.
- Functionele cookies ondersteunen een functie van de website. Ze kunnen bijvoorbeeld je winkelmandje bewaren, je ingelogd houden of een taalvoorkeur onthouden. Sommige zijn noodzakelijk voor een dienst die je hebt gevraagd; andere zijn vooral handig.
- Analytische cookies helpen een websitebeheerder begrijpen hoe de website wordt gebruikt. Ze kunnen bijvoorbeeld inzicht geven in welke pagina’s worden bezocht of waar bezoekers vastlopen. Hoeveel gevolgen dit heeft voor je privacy, hangt af van de inrichting en van wat er met de gegevens gebeurt.
- Tracking cookies worden gebruikt om gedrag te volgen en aan een gebruiker of browser te koppelen. Een partij kan die informatie inzetten om een profiel op te bouwen of advertenties op interesses af te stemmen.
De grenzen zijn niet altijd scherp. Een cookie kan meer dan één doel dienen en de naam die een website eraan geeft, vertelt niet het hele verhaal. Lees daarom bij een cookiemelding welke gegevens worden gebruikt, voor welk doel en welke partijen toegang krijgen.
Cookies zijn bovendien niet de enige manier om bezoekers te herkennen. Websites kunnen ook andere opgeslagen gegevens of kenmerken van je browser gebruiken. Het verwijderen van cookies maakt je daarom niet automatisch onherkenbaar.
Waarom websites om toestemming vragen
Websites tonen cookiemeldingen omdat er regels gelden voor het opslaan en uitlezen van informatie op je apparaat. In veel gevallen moet een website daarvoor vooraf je toestemming vragen. Dat geldt niet alleen voor bestanden die letterlijk cookies heten, maar kan ook voor vergelijkbare technieken gelden.
Voor cookies die noodzakelijk zijn om een door jou gevraagde dienst te leveren, is doorgaans geen toestemming nodig. Denk aan een cookie die nodig is om een winkelmandje te laten werken. Ook voor bepaalde analytische cookies kan een uitzondering gelden als ze weinig gevolgen voor je privacy hebben en aan de toepasselijke voorwaarden voldoen. Voor tracking en gepersonaliseerde advertenties is meestal wel toestemming nodig.
Een melding moet je duidelijk maken waarvoor toestemming wordt gevraagd. Je moet een echte keuze kunnen maken: toestemming mag niet worden verstopt achter een onduidelijke knop of al voor je zijn aangevinkt. Kijk behalve naar Alles accepteren ook naar opties als Weigeren of Instellingen. De benaming en plaats van die keuzes verschillen per website.
Je kunt gegeven toestemming later weer intrekken, meestal via een link naar cookie-instellingen op de website. Cookies verwijderen kan er ook voor zorgen dat de melding opnieuw verschijnt. De precieze verplichtingen hangen af van het gebruik van de gegevens en de toepasselijke regels.
Cookies beheren en verwijderen
In de instellingen van je browser kun je doorgaans zien welke websites cookies hebben opgeslagen. Meestal vind je die opties onder Privacy, Beveiliging of Sitegegevens. De namen en mogelijkheden verschillen per browser en apparaat.
Zo pak je het aan:
- Open de instellingen van je browser en zoek naar cookies of sitegegevens.
- Bekijk of je third-party cookies kunt blokkeren of beperken.
- Verwijder zo nodig de gegevens van één specifieke website, of wis cookies van alle websites.
- Controleer of je browser uitzonderingen voor vertrouwde websites toestaat.
- Pas ook op je telefoon of in een andere browser de instellingen aan als je die gebruikt.
Het verwijderen van cookies heeft gevolgen. Je kunt worden uitgelogd, instellingen kwijtraken en opnieuw cookiemeldingen zien. Bij het wissen van alle sitegegevens kunnen ook andere lokaal opgeslagen websitegegevens verdwijnen. Je wachtwoorden en browsergeschiedenis worden niet noodzakelijk meegewist; controleer welke onderdelen je selecteert voordat je bevestigt.
Wil je een probleem met één website oplossen, probeer dan eerst alleen de gegevens van die site te verwijderen. Blokkeer je alle cookies, dan werken sommige websites mogelijk niet goed.
Een privénavigatievenster bewaart cookies meestal alleen tijdens die privésessie. Het voorkomt niet dat websites of je internetprovider je bezoek op andere manieren kunnen waarnemen, bijvoorbeeld via je IP-adres.
Veelgestelde vragen
Zijn cookies gevaarlijk voor mijn computer?
Een cookie is geen programma en kan niet zelfstandig malware uitvoeren. Wel kunnen cookies worden gebruikt om gegevens over je surfgedrag te verzamelen.
Moet ik alle cookies accepteren om een website te gebruiken?
Nee, vaak kun je niet-noodzakelijke cookies weigeren. Noodzakelijke cookies kunnen worden gebruikt om een gevraagde functie te laten werken.
Wat gebeurt er als ik cookies verwijder?
Websites kunnen je uitloggen en opgeslagen voorkeuren vergeten. Ook kunnen cookiemeldingen opnieuw verschijnen.
Ben ik na het verwijderen van cookies anoniem?
Nee. Websites kunnen je mogelijk nog op andere manieren herkennen, bijvoorbeeld via je account of andere browsergegevens.