Generatieve AI is AI die nieuwe inhoud maakt: tekst, afbeeldingen, geluid, video of programmeercode. Waar veel eerdere AI-systemen vooral iets herkenden of indeelden, zoals “dit is spam” of “dit is een kat”, produceren generatieve modellen zelf iets wat er eerder niet was. Bekende voorbeelden zijn chatbots die vragen beantwoorden en programma’s die afbeeldingen maken op basis van een beschrijving.
Hoe maakt een taalmodel tekst?
Een groot taalmodel (large language model, LLM) is getraind op enorme hoeveelheden tekst. Tijdens de training leert het welke stukjes tekst waarschijnlijk op elkaar volgen. Die stukjes heten tokens: hele woorden, delen van woorden of leestekens. Als je een vraag stelt, voorspelt het model steeds het volgende token, voegt dat toe en voorspelt dan weer het volgende. Zo ontstaat een antwoord, token voor token.
Een chatbot is meestal zo’n taalmodel dat extra is getraind om behulpzaam te reageren op vragen en instructies. Sommige chatbots kunnen daarnaast op internet zoeken of bestanden lezen, zodat ze actuelere of specifiekere informatie gebruiken.
Hoe maakt AI afbeeldingen?
Veel beeldgeneratoren gebruiken een techniek die diffusie heet. Het model leert tijdens de training hoe je ruis stap voor stap uit een afbeelding verwijdert. Bij het genereren begint het met willekeurige ruis en haalt het die er geleidelijk uit, gestuurd door jouw tekstbeschrijving, totdat er een beeld overblijft dat bij die beschrijving past.
Waarom generatieve AI fouten maakt
Een taalmodel voorspelt wat waarschijnlijk klinkt, niet wat waar is. Daardoor kan het overtuigend ogende antwoorden geven die feitelijk onjuist zijn, of bronnen noemen die niet bestaan. Dat heet hallucineren. Ook kan de kennis van een model verouderd zijn, omdat het alleen weet wat in de trainingsdata stond. Controleer belangrijke informatie daarom altijd bij een betrouwbare bron.
Daarnaast zijn er vragen over auteursrecht op trainingsdata, over het herkennen van door AI gemaakte beelden en over wat er met je invoer gebeurt. Over dat laatste lees je meer bij Privacy online.
Wat vraagt het van hardware?
Generatieve modellen zijn vaak erg groot en vragen veel geheugen en rekenkracht. De meeste mensen gebruiken ze daarom via de cloud. Kleinere modellen kunnen ook lokaal draaien; zie AI op je eigen computer. In de artikelen hieronder lees je meer over taalmodellen, chatbots, beeldgeneratie en hallucinaties.