Werkgeheugen, meestal RAM (random access memory) genoemd, is het kortetermijngeheugen van je computer. Alles waar de processor op dat moment mee werkt, staat in het RAM: geopende programma’s, tabbladen in je browser, het document dat je bewerkt. Zodra je de computer uitzet, wordt het werkgeheugen leeg. Bestanden die je wilt bewaren, staan daarom op de opslag.
Waarom heeft een computer werkgeheugen nodig?
Opslag is groot, maar vergeleken met de processor traag. Als de processor voor elke instructie naar de SSD of harde schijf moest, zou hij vooral staan te wachten. RAM is veel sneller en zit dichter bij de processor. Wanneer je een programma opent, laadt de computer het van de opslag naar het werkgeheugen, zodat de processor er snel bij kan.
Is het werkgeheugen vol, dan zet het besturingssysteem een deel van de gegevens tijdelijk op de opslag, in een zogenoemd wisselbestand of swapbestand. Dat houdt de computer werkend, maar maakt hem merkbaar trager. Te weinig RAM is daardoor een veelvoorkomende reden dat een computer stroperig aanvoelt bij veel open programma’s.
Generaties en eigenschappen
Werkgeheugen voor pc’s en laptops komt in generaties die DDR heten, gevolgd door een nummer. Elke nieuwe generatie is sneller en zuiniger, maar gebruikt een andere aansluiting. Je kunt generaties daarom niet mengen: het moederbord en de processor bepalen welke generatie je nodig hebt. Verder zijn er een paar eigenschappen die je in specificaties tegenkomt:
- Capaciteit: hoeveel gegevens er tegelijk in passen, uitgedrukt in gigabytes (GB).
- Snelheid: hoeveel gegevensoverdrachten per seconde mogelijk zijn, vaak uitgedrukt in MT/s.
- Latency: de vertraging voordat het geheugen op een verzoek reageert.
- Kanalen: twee modules in dual-channel kunnen tegelijk gegevens leveren, wat de doorvoer verhoogt.
Modules en laptops
In desktops zit het werkgeheugen op losse modules (DIMM’s) die je in sleuven op het moederbord klikt. Laptops gebruiken kleinere modules (SO-DIMM’s), en in veel dunne laptops is het geheugen vast op het moederbord gesoldeerd. Dan kun je het later niet meer uitbreiden. Wie overweegt om RAM bij te plaatsen, vindt meer informatie bij upgraden.